Makato ya M-Pesa na Mixx by Yas (Tigo Pesa) 2026
Jedwali kamili la ada za kutuma pesa na kutoa pesa kwa wakala kwa M-Pesa na Mixx by Yas, pamoja na tozo la serikali, jinsi ya kuangalia makato ya Airtel Money, na njia halali za kupunguza gharama.
Jibu fupi
Makato ya M-Pesa na Mixx by Yas ni ada maalum kwa kila kiwango cha pesa, si asilimia. Kutuma TZS 10,000 ndani ya M-Pesa ni TZS 350 (Mixx: 360). Kutuma TZS 50,000 ni TZS 720 kwa mitandao yote miwili. Kutoa TZS 50,000 kwa wakala ni TZS 3,273, na kutoa TZS 100,000 ni TZS 4,357, ikiwa ni pamoja na tozo la serikali. Majedwali haya yamekuwa yakitumika tangu 1 Julai 2025 na ndiyo yaliyopo mwaka 2026.
Wengi wetu tunajua makato ya M-Pesa pale tu ujumbe wa uthibitisho unapoingia, wakati muamala tayari umeshafanyika. Lakini kama unalipa wafanyakazi, unatuma pesa kwa wasambazaji au unaendesha biashara ya wakala, makato madogo ya kila siku yanajumlika kuwa pesa nyingi kwa mwezi. Mwongozo huu unaweka majedwali rasmi ya Vodacom na Yas mahali pamoja, unaeleza tofauti kati ya mitandao miwili, na unaonyesha jinsi ya kuchagua njia nafuu zaidi.
Makato ya kutuma pesa 2026
Jedwali hili linaonyesha ada ya kutuma pesa kwa mteja wa mtandao huo huo na kwa mtandao mwingine. Mpokeaji halipi chochote kwenye jedwali hili; ada yote inakatwa kwa mtumaji. Kwa mujibu wa Vodacom na Yas, ada hizi tayari zinajumuisha kodi (Excise Duty na VAT).
| Kiasi (TZS) | M-Pesa → M-Pesa | Mixx → Mixx | M-Pesa → mtandao mwingine | Mixx → mtandao mwingine |
|---|---|---|---|---|
| 0 – 999 | 10 | 10 | 15 | 15 |
| 1,000 – 1,999 | 30 | 30 | 35 | 45 |
| 2,000 – 2,999 | 30 | 30 | 45 | 45 |
| 3,000 – 3,999 | 50 | 50 | 68 | 90 |
| 4,000 – 4,999 | 60 | 60 | 81 | 90 |
| 5,000 – 6,999 | 130 | 130 | 180 | 180 |
| 7,000 – 9,999 | 150 | 150 | 180 | 180 |
| 10,000 – 14,999 | 350 | 360 | 495 | 495 |
| 15,000 – 19,999 | 360 | 360 | 495 | 495 |
| 20,000 – 29,999 | 380 | 380 | 540 | 540 |
| 30,000 – 39,999 | 400 | 400 | 612 | 612 |
| 40,000 – 49,999 | 410 | 410 | 675 | 675 |
| 50,000 – 99,999 | 720 | 720 | 1,125 | 1,125 |
| 100,000 – 199,999 | 1,000 | 1,000 | 1,440 | 1,440 |
| 200,000 – 299,999 | 1,200 | 1,200 | 1,710 | 1,710 |
| 300,000 – 399,999 | 1,500 | 1,500 | 2,070 | 2,070 |
| 400,000 – 499,999 | 1,500 | 1,500 | 2,250 | 2,250 |
| 500,000 – 599,999 | 2,200 | 2,200 | 2,880 | 2,880 |
| 600,000 – 699,999 | 3,300 | 3,300 | 3,870 | 3,870 |
| 700,000 – 799,999 | 3,300 | 3,300 | 3,870 | 3,870 |
| 800,000 – 899,999 | 3,500 | 3,500 | 3,870 | 3,870 |
| 900,000 – 1,000,000 | 3,500 | 3,500 | 5,400 | 5,400 |
| 1,000,001 – 3,000,000 | 4,800 | 4,800 | 5,400 | 5,400 |
| 3,000,001 – 5,000,000 | 4,800 | 4,800 | 5,400 | 5,400 |
Angalia mambo matatu. Kwanza, ada inapanda kwa ngazi: TZS 49,999 na TZS 50,000 ziko kwenye viwango tofauti, hivyo kutuma shilingi moja zaidi kunaweza kubadilisha ada kutoka 410 hadi 720. Pili, kutuma kwenda mtandao mwingine ni ghali zaidi kuliko kutuma ndani ya mtandao mmoja: kwa TZS 50,000 unalipa 1,125 badala ya 720, na kwa TZS 100,000 unalipa 1,440 badala ya 1,000. Tatu, M-Pesa na Mixx zina ada zinazofanana kwa viwango vingi; tofauti ziko kwenye viwango vya chini (TZS 1,000 hadi 4,999 na 10,000 hadi 14,999).
Makato ya kutoa pesa kwa wakala 2026
Kutoa pesa ndiyo huduma ghali zaidi kwa sababu ina vitu viwili: ada ya mtandao na tozo la serikali. Tozo hilo ni sawa kwa M-Pesa na Mixx, kuanzia TZS 10 hadi TZS 2,000. Safu ya "Jumla" ndiyo kiasi kinachokatwa kwenye salio lako.
| Kiasi (TZS) | Ada ya M-Pesa | Ada ya Mixx | Tozo la serikali | Jumla M-Pesa | Jumla Mixx |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 – 999 | 175 | — | 10 | 185 | — |
| 1,000 – 1,999 | 350 | 300 | 10 | 360 | 310 |
| 2,000 – 2,999 | 400 | 400 | 10 | 410 | 410 |
| 3,000 – 3,999 | 600 | 600 | 14 | 614 | 614 |
| 4,000 – 4,999 | 650 | 650 | 27 | 677 | 677 |
| 5,000 – 6,999 | 950 | 950 | 54 | 1,004 | 1,004 |
| 7,000 – 9,999 | 1,000 | 1,000 | 56 | 1,056 | 1,056 |
| 10,000 – 14,999 | 1,450 | 1,450 | 102 | 1,552 | 1,552 |
| 15,000 – 19,999 | 1,450 | 1,450 | 195 | 1,645 | 1,645 |
| 20,000 – 29,999 | 1,850 | 1,850 | 306 | 2,156 | 2,156 |
| 30,000 – 39,999 | 1,850 | 1,850 | 351 | 2,201 | 2,201 |
| 40,000 – 49,999 | 2,350 | 2,350 | 419 | 2,769 | 2,769 |
| 50,000 – 99,999 | 2,700 | 2,700 | 573 | 3,273 | 3,273 |
| 100,000 – 199,999 | 3,650 | 3,650 | 707 | 4,357 | 4,357 |
| 200,000 – 299,999 | 5,300 | 5,300 | 821 | 6,121 | 6,121 |
| 300,000 – 399,999 | 6,500 | 6,500 | 838 | 7,338 | 7,338 |
| 400,000 – 499,999 | 7,000 | 7,000 | 982 | 7,982 | 7,982 |
| 500,000 – 599,999 | 7,500 | 7,500 | 1,245 | 8,745 | 8,745 |
| 600,000 – 699,999 | 8,000 | 8,000 | 1,532 | 9,532 | 9,532 |
| 700,000 – 799,999 | 8,000 | 8,000 | 1,700 | 9,700 | 9,700 |
| 800,000 – 899,999 | 8,000 | 8,000 | 1,750 | 9,750 | 9,750 |
| 900,000 – 1,000,000 | 8,000 | 8,000 | 1,776 | 9,776 | 9,776 |
| 1,000,001 – 3,000,000 | 8,000 | 8,000 | 1,875 | 9,875 | 9,875 |
| 3,000,001 – 5,000,000 | 10,000 | 10,000 | 2,000 | 12,000 | 12,000 |
Kwa Mixx by Yas, jedwali rasmi linaonyesha sifuri kwa kiasi cha chini ya TZS 1,000, hivyo kwa vitendo huwezi kutoa kiasi hicho kwa wakala. Kwenye kiwango cha TZS 400,000 hadi 499,999, bango la Vodacom linaandika jumla ya 7,932, lakini ada (7,000) ukijumlisha na tozo (982) ni 7,982, ambayo pia ndiyo jumla iliyo kwenye jedwali la Yas. Tumeweka 7,982 kwenye jedwali; thibitisha kwenye skrini ya muamala kabla ya kuweka PIN.
Unataka kujua makato ya kiasi fulani bila kusoma jedwali lote? Weka kiasi kwenye kikokotoo cha makato ya mobile money na kitakuonyesha ada ya M-Pesa na Mixx kwa pamoja.
Mifano ya kila siku
- Kutuma TZS 20,000 kwa ndugu kijijini (M-Pesa kwenda M-Pesa): TZS 380. Akitoa pesa hiyo kwa wakala atalipa TZS 2,156 zaidi. Jumla ya gharama ya kumfikishia pesa taslimu ni TZS 2,536.
- Kutuma TZS 100,000 kutoka M-Pesa kwenda Mixx by Yas: TZS 1,440, badala ya TZS 1,000 kama mpokeaji angekuwa na M-Pesa.
- Kutoa TZS 300,000 kwa wakala: TZS 7,338 (ada 6,500 + tozo 838), kwa M-Pesa na Mixx.
- Kutoa TZS 1,000,000: TZS 9,776. Ukitoa TZS 1,000,001 utaingia kwenye kiwango kinachofuata na kulipa TZS 9,875.
Makato ya Airtel Money 2026
Watu wengi hutafuta "makato ya Airtel Money", lakini kwa sasa Airtel Tanzania haijachapisha jedwali kamili la makato kwenye tovuti yake. Kwa sababu hiyo hatuweki makadirio hapa, kwa kuwa namba isiyo sahihi inaweza kukufanya upange vibaya. Njia sahihi ya kujua ni hizi:
- Fungua programu ya My Airtel, anza muamala, na angalia ada inayoonyeshwa kabla ya kuthibitisha.
- Au piga *150*60#, chagua huduma, weka kiasi, na usome ujumbe wa uthibitisho unaoonyesha ada kabla ya kuweka PIN.
- Kama hukubaliani na ada, ghairi muamala kabla ya kuweka PIN; hakuna kinachokatwa.
Kanuni hii inatumika pia kwa M-Pesa na Mixx: ujumbe wa uthibitisho ndio chanzo cha mwisho, kwa sababu mitandao inaweza kubadilisha bei au kuweka ofa za muda.
Jinsi ya kupunguza makato
- Angalia mipaka ya viwango. Kama unakaribia kiwango cha juu zaidi, punguza kidogo. Kutuma TZS 49,000 ni TZS 410, lakini TZS 50,000 ni TZS 720.
- Tuma kiasi kikubwa mara moja badala ya vidogo vingi. Kutuma TZS 10,000 mara kumi ni TZS 3,500 kwa M-Pesa; kutuma TZS 100,000 mara moja ni TZS 1,000.
- Tuma ndani ya mtandao mmoja inapowezekana. Kama mpokeaji ana laini mbili, mtumie kwenye mtandao wako.
- Usitoe pesa kama huna haja ya taslimu. Kulipa bidhaa kwa Lipa Namba au kulipa bili moja kwa moja kunakwepa tozo la kutoa pesa. Soma mwongozo wa Lipa Namba ya M-Pesa.
- Mtumie mpokeaji ada ya kutoa pamoja na pesa. Ukitaka apate TZS 100,000 taslimu, mtumie 104,357 kwa M-Pesa ili makato ya kutoa yasimpunguzie.
- Kwa malipo makubwa ya biashara, linganisha na benki. Kutuma kutoka M-Pesa au Mixx kwenda benki kwa kiasi cha zaidi ya TZS 500,000 ni TZS 5,000, chini ya ada ya kutoa pesa kwa wakala.
Mipaka ya miamala
Kwa akaunti iliyosajiliwa kikamilifu, Vodacom inasema unaweza kutuma hadi TZS 5,000,000 kwa siku na kuwa na salio la hadi TZS 10,000,000. Yas inasema unaweza kutoa au kutuma hadi TZS 5,000,000 kwa siku, kupokea au kuweka hadi TZS 10,000,000 kwa siku, na kuhifadhi hadi TZS 10,000,000. Ndiyo sababu jedwali letu linaishia TZS 5,000,000. Kama unahitaji kuhamisha zaidi ya hapo kwa siku moja, tumia benki au akaunti ya biashara.
Makato kwa biashara: yaandike kwenye vitabu
Kama unaendesha biashara, makato ya mobile money ni gharama halisi ya uendeshaji. Biashara inayotuma TZS 200,000 kwa wasambazaji mara 20 kwa mwezi inalipa TZS 24,000 kwa mwezi kwa ada za kutuma pekee, au TZS 288,000 kwa mwaka. Weka kumbukumbu za taarifa za muamala (statements) ili gharama hizo zionekane kwenye hesabu zako. Kwa wanaoendesha wakala, mwongozo wa kusimamia biashara ya wakala unaeleza jinsi ya kufuatilia float na kamisheni.
Biashara zinazopokea malipo mengi ya simu hupoteza muda mwingi kulinganisha ujumbe wa M-Pesa na mauzo. Tawala POS inarekodi kila malipo ya simu pamoja na risiti ya mauzo, hivyo ukaguzi wa mwisho wa siku unakuwa wa dakika chache. Kwa maelezo zaidi kuhusu kuunganisha malipo ya simu na mfumo wako, soma mwongozo wa kuunganisha M-Pesa kwenye biashara.
Sources: Vodacom Tanzania, Ada za M-Pesa (Kuanzia Tar 01 Julai 2025), bango rasmi la makato kwenye vodacom.co.tz/mpesa; Yas Tanzania, Mixx by Yas Customer Tariffs (kuanzia 1 Julai 2025) na Wallet to Bank Tariffs, mixx.co.tz/mixx-by-yas-tariffs. Airtel Tanzania haina jedwali lililochapishwa mtandaoni. Checked 24 October 2026. Mitandao hubadilisha makato; thibitisha ada kwenye skrini kabla ya kutuma.